EU Healthcare Compliance, Ethics & Regulation – Οι τελευταίες εξελίξεις

EU Healthcare Compliance
«Τα διεφθαρμένα κράτη είναι λιγότερο ασφαλή. Η διαφθορά ματαιώνει την οικονομική ανάπτυξη, παγιδεύει τα έθνη στη φτώχεια και τα αφήνει δίχως αξιόπιστα συστήματα δικαιοσύνης. Διεφθαρμένοι δημόσιοι λειτουργοί που θέτουν τον προσωπικό τους πλουτισμό πάνω από το συμφέρον των πολιτών δημιουργούν ασταθείς πολιτικά χώρες». Leslie Caldwel, Assistant US Attorney General, North Carolina, October 2014.   Κατά τη διάρκεια του πρόσφατου σεμιναρίου που διοργάνωσε το πανεπιστήμιο του Seton Hall στο Παρίσι πάνω σε θέματα  EU Healthcare Compliance, Ethics & Regulation συζητήθηκαν ιδιαίτερα σημαντικές νομικές εξελίξεις στο χώρο του Δικαίου της Υγείας, τις οποίες παρακολούθησα προσωπικά και έχω τη χαρά να σας μεταφέρω.  Καθώς οι εργασίες του σεμιναρίου, συμπεριλαμβανομένης της πιστοποίησης,  διήρκεσαν 4 ημέρες συζητήθηκαν διεξοδικά πάρα πολλές πτυχές που αφορούν στο ανωτέρω ζήτημα της Συμμόρφωσης. Σε αυτό το άρθρο θα συζητηθεί ένα μέρος και το θέμα θα ολοκληρωθεί σε επόμενα άρθρα πολύ σύντομα. Στο επίκεντρό του ήταν οι οικονομικές συνέπειες της μη συμμόρφωσης του κλάδου της υγείας, οι πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις της EFPIA για τον κλάδο του φαρμάκου σε σχέση με το ζήτημα της δημοσιοποίησης δαπανών, οι εξελίξεις που αναμένονται εκ μέρους της EUCOMED για τις εταιρείες ιατρικού αναλωσίμου, η προστασία προσωπικών δεδομένων καθώς και η διαδικασία της ανακριτικής διαδικασίας στην Αμερική για αδικήματα παραβίασης νομοθεσίας Compliance, η διαδικασία έγκρισης της ΕΜΑ, η διαφήμιση και προώθηση συνταγογραφούμενων και μη φαρμάκων καθώς και ιατρικών συσκευών, ο  ανταγωνισμός του φαρμάκου και η υψηλή του ρύθμιση. Ενδιαφέρουσες υπήρξαν οι τοποθετήσεις τόσο εκ μέρους της EFPIA, EUCOMED όσο και από καθηγητές του Πανεπιστημίου Seton Hall καθώς και αμερικανικά και ευρωπαϊκά δικηγορικά γραφεία. Τα κυριότερα σημεία σε ζητήματα regulatory αποτελούν τα εξής:   Οι συνέπειες του FCPA στην Ευρώπη-ΕFPIA-EUCOMED Οι διατάξεις του FCPA (Foreign Corrupt Practices Act) περί μη δωροδοκίας και ορθής τήρησης των λογιστικών βιβλίων είναι εμφανές πλέον ότι έχουν αρχίσει να ενσωματώνονται με την υιοθέτηση αντίστοχης νομοθεσίας στις εθνικές έννομες τάξεις με πρόσφατα παραδείγματα χωρών μεταξύ άλλων όπως η Μεγάλη Βρεττανία, Ρωσία, Μεξικό, Γαλλία, Ινδία με αποτέλεσμα τη διευκόλυνση σε επίπεδο συνεργασίας των ποινικών διώξεων μεταξύ των χωρών παγκοσμίως. Η κρατική παρέμβαση στον τομέα της υγείας σε συνδυασμό με τον αδυσώπητο ανταγωνισμό των φαρμακευτικών εταιρειών και ιατρικού αναλωσίμου αποτελούν κατά κύριο λόγο τα στοιχεία που έχουν οδηγήσει τον συγκεκριμένο κλάδο να βρίσκεται στο επίκεντρο της διενέργειας ερευνών εκ μέρους των κρατών. Οι σχέσεις των εταιρειών του χώρου της υγείας βρίσκονται στο επίκεντρο ερευνών λόγω του αντίκτυπου που ενδέχεται να έχουν στη δημόσια υγεία και το κρατικό κόστος. Ήδη, με βάση τα τελευταία στοιχεία (Οκτ. 2014) του Αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης βρίσκονται σε εξέλιξη 120 έλεγχοι FCPA κατά 32 εταιρειών σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο επίκεντρο των ερευνών αναφέρθηκαν: α) οι παροχές των εταιρειών σε Επιστήμονες Υγείας ήτοι συμβάσεις συνεργασίας, δωρεές, δώρα, εκπαιδεύσεις, ταξίδια, ιατρικά δείγματα β) οι κλινικές μελέτες και γ) η  χρήση υπηρεσιών τρίτων μερών. Από πλευράς EFPIA κατέστη σαφές ότι η φαρμακευτική βιομηχανία είναι υποχρεωμένη να λειτουργεί με σκοπό τη μεγαλύτερη διαφάνεια, ευθύνη και ηθική συμπεριφορά με σκοπό την αυτορρύθμισή της. Η υιοθέτηση σε εθνικό επίπεδο των κανόνων της EFPIA ως το minimum επίπεδο συμμόρφωσης από τα μέλη της κατά τρόπο ώστε η τυχόν παραβίασή τους να μην γίνεται ανεκτή καθώς και η πρόσκληση και σε μη μέλη της να κινηθούν στο ίδιο πλαίσιο και να αυτορυθμιστούν κατά το αυστηρότερο, αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες επιταγές και προκλήσεις της εποχής.   Επιπλέον, η ΕFPIA έχει εκδώσει Οδηγίες προς τα μέλη της με σκοπό την υποστήριξη 5 νευραλγικών τομέων και ειδικότερα της παροχής πληροφοριών, του επιστημονικού συνεργάτη,  των ιατρικών δειγμάτων, των εκδηλώσεων & συμποσίων καθώς και των σχέσεων με Ενώσεις Ασθενών. Οι πρωτοβουλίες «Διαφάνειας» δίνουν τη δυνατότητα ενθάρρυνσης μιας συνεπούς προσέγγισης δημοσιοποίησης στην Ευρώπη και ενδυνάμωσης περαιτέρω ενεργειών σε εθνικό επίπεδο.   Κάθε εταιρεία-μέλος οφείλει να τεκμηριώνει και να δημοσιοποιεί τις παροχές τις οποίες κάνει, άμεσα ή έμμεσα προς έναν Επαγγελματία Υγείας από αρχές του έτους 2015 (δημοσιοποίηση το έτος 2016) σύμφωνα με τις ειδικότερες προβλέψεις του εθνικού συνδέσμου των φαρμακευτκών εταιρειών. Οι παροχές αυτές, κατόπιν προηγούμενης συναίνεσης του Επαγγελματία Υγείας θα δηλώνονται ατομικά ή συγκεντρωτικά εκ μέρους μιας φαρμακευτικής στο site της ή σε κεντρική πλατφόρμα. Οι φαρμακευτικές εταιρείες θα είναι υποχρεωμένες να δημοσιοποιήσουν τη μεθοδολογία που θα υιοθετήσουν αναφορικά με τις δημοσιοποίησεις ενώ ειδική αναφορά έγινε και στη νομική διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων σε κάθε κράτος-μέλος. Επισημαίνεται ότι αντίστοιχες προβλέψεις περί δημοσιοποίησης παροχών έγιναν εντός του Οκτωβρίου 2014 από το ΣΦΕΕ με τροποποίηση του Κώδικα Δεοντολογίας του και αναμένεται και σχετική νομοθετική ρύθμιση εκ μέρους του Υπουργείου Υγείας.   Σε ότι αφορά το ΕUCOMED μνημονεύτηκε ότι σε συνέχεια του Κώδικα περί Ηθικής Επιχειρηματικής Πρακτικής βρίσκεται σε εφαρμογή ένα κεντρικό σύστημα λήψης αποφάσεων (CVS-Conference Vetting System) περί έγκρισης των χορηγιών των μελών του για συμμετοχή Επαγγελματιών Υγείας σε επαγγελματικά συνέδρια. Σκοπός του είναι τα επαγγελματικά εκπαιδευτικά αυτά συνέδρια τρίτων διοργανωτών να λαμβάνουν χώρα εντός της Ευρωζώνης, Ελβετίας, Ρωσίας και Τουρκίας ενώ είναι υπό συζήτηση και η Μέση Ανατολή. Κατά αυτόν τον τρόπο θα ελέγχεται το ίδιο το πρόγραμμα το οποίο πρέπει να είναι αυστηρά εκπαιδευτικό χωρίς να περιλαμβάνει ψυχαγωγικού περιεχομένου δραστηριότητες, η διάρκειά του, ο κεντρικός τόπος του συνεδρίου, η εποχή η οποία δεν θα πρέπει να παραπέμπει σε ψυχαγωγία και διακοπές, η φιλοξενία σε λογικά επίπεδα ενώ αναμένονται εκ μέρους του νέες συντομότερες διαδικασίες έγκρισης των συνεδρίων. Επίσης, αναφέρθηκε ότι ένας νέος Κώδικας Ηθικής Επιχειρηματικής Συμπεριφοράς της MedTech Εurope σε συνεργασία με την ΕDMA και την ΕUCOMED με σκοπό τη ρύθμιση υψηλότερων ηθικών προτύπων της βιομηχανίας για τους Επαγγελματίες Υγείας και τη σταδιακή κατάργηση της χορηγίας εκπαιδευτικών σεμιναρίων που διοργανώνονται από τρίτα μέρη, θα εκδοθεί εντός του έτους 2015.   Η υιοθέτηση ειδικά σχεδιασμένων προγραμμάτων συμμόρφωσης προσαρμοσμένων στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες κάθε εταιρείας πρέπει να αποτελεί άμεση και βασική προτεραιότητα όλων των εταιρειών του χώρου υγείας. Τα προγράμματα αυτά θα πρέπει να στηρίζονται σε 4 Βασικούς Κανόνες: α) Οι Ασθενείς να βρίσκονται σε πρώτη προτεραιότητα, β)  Η υποστήριξη της Ηθικής Ερευνας και Καινοτομίας, γ) Η διασφάλιση της Ανεξαρτησίας και της Ηθικής Συμπεριφοράς, δ) Η Προώθηση της Διαφάνειας και Ευθύνης.   Σχόλιο του γραφείου μας Όντας ιδρυτικό μέλος του δικηγορικού γραφείου “Μιχαλοπούλου & Συνεργάτες” παραθέτω το εξής σχόλιο: Θεωρούμε τις εργασίες και τα συμπεράσματα του EU Healthcare Compliance, Ethics & Regulation training του πανεπιστημίου Seton Hall ιδιαιτέρως σημαντικά για την υιοθέτηση νέων πρακτικών πάνω σε ζητήματα συμμόρφωσης (compliance) σε ζητήματα κανόνων FCPA, EFPIA, EUCOMED, εκ μέρους των εταιριών του χώρου του φαρμάκου αλλά και ιατρικού αναλωσίμου στις οποίες παρέχουμε νομική υποστήριξη αλλά και του κλάδου γενικότερα. Ειδικότερα, θεωρούμε ότι προσοχή εκ μέρους των φαρμακευτικών εταιριών και εταιρειών ιατρικού αναλωσίμου θα πρέπει να δοθεί:
  • Στην υιοθέτηση ειδικά σχεδιασμένων προγραμμάτων συμμόρφωσης προσαρμοσμένων στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες κάθε εταιρείας πρέπει να αποτελεί άμεση και βασική προτεραιότητα όλων των εταιρειών του χώρου υγείας.
  Published on Health Daily on December 12  2014