ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΑΤΗ

ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΑΤΗ

Του Γιώργου Σκάμπουλου, Associate LL.M

Νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης που ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, ζητήματα που αφορούν τις ηλεκτρονικές απάτες αλλά και το καθεστώς της κλοπής ή τυχαίας απώλειας πιστωτικών και χρεωστικών καρτών έχει τεθεί ήδη σε διαβούλευση και αναμένεται να ισχύσει από τον επόμενο μήνα. Δικαιολογητική βάση της ρύθμισης αποτελεί η ταχεία άνοδος των περιπτώσεων ηλεκτρονικής εξαπάτησης (phishing), με πλαστές ιστοσελίδες, ηλεκτρονικά́ μηνύματα ή ειδοποιήσεις, με τις οποίες οι δράστες πληροφορούνται ή υφαρπάζουν τους μυστικούς κωδικούς («ΡΙΝ», «ΤΑΝ») των χρηστών των ηλεκτρονικών τραπεζικών υπηρεσιών. Σχετική έρευνα της Τράπεζας της Ελλάδος έδειξε ότι ο αριθμός των συναλλαγών απάτης το α΄ εξάμηνο του 2022 ανήλθε σε 136.153 με την αξία των συναλλαγών απάτης να διαμορφώνεται σε 6,24 εκατ. ευρώ. Στη συντριπτική τους πλειονότητα (117.000) τα περιστατικά απάτης αφορούσαν συναλλαγές χωρίς φυσική παρουσία.

Κατόπιν των ανωτέρω, ο Έλληνας νομοθέτης καθιερώνει με το νέο νομοσχέδιο υποχρέωση των τραπεζών να επιστρέφουν χρήματα στους λογαριασμούς των θυμάτων ηλεκτρονικής απάτης, ακόμη και αν τα τελευταία κοινοποίησαν σε τρίτους προσωπικά τους στοιχεία από βαριά αμέλεια. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η ρύθμιση δεν έχει καθολική εφαρμογή αλλά αφορά μεταφορές χρημάτων αξίας άνω των χιλίων ευρώ. Με άλλα λόγια, η νέα νομοθεσία προβλέπει ότι μέχρι τα 1.000 ευρώ υπεύθυνος είναι ο κάτοχος του e-banking, ενώ ουδεμία αξίωση επιστροφής ποσού από το τραπεζικό ίδρυμα δε γεννάται.

Επιπροσθέτως, η νέα ρύθμιση επιλύει αυθεντικά το πρακτικό ζήτημα της κλοπής ή τυχαίας απώλειας πιστωτικών ή χρεωστικών καρτών. Στη συγκεκριμένη περίπτωση εμφανίζεται ένα χρονικό πρόβλημα συνιστάμενο στο ότι μέχρι ο χρήστης να δηλώσει την απώλεια ή την κλοπή, μπορεί να παρέλθει ένα μικρό χρονικό διάστημα, αρκετό όμως για να προχωρήσει σε ηλεκτρονικές συναλλαγές ο τυχαίως ή παρανόμως αποκτών την πιστωτική ή χρεωστική κάρτα. Ο νομοθέτης, λοιπόν, προβλέπει ότι, με εξαίρεση τα πρώτα 50 ευρώ, τα οποία καταλογίζονται στον ιδιοκτήτη της κάρτας, οι τράπεζες υποχρεούνται να επιστρέψουν στον ιδιοκτήτη τη διαφορά μεταξύ των 50 ευρώ και του ποσού των ηλεκτρονικών συναλλαγών που τυχόν έκανε ο τυχαίως ή παρανόμως αποκτών την πιστωτική ή χρεωστική κάρτα, εκτός αν η απώλεια ή κλοπή δεν ήταν δυνατό να εντοπιστεί από τον πληρωτή πριν από τη διενέργεια πράξης πληρωμής, ή β) η ζημία είχε προκληθεί από πράξεις ή παραλείψεις υπαλλήλου, αντιπροσώπου ή υποκαταστήματος. Η ανωτέρω ρύθμιση, δεν αναιρεί την τυχόν ατομική ευθύνη του πληρωτή για το σύνολο του ποσού.

Συμπερασματικά, η εφαρμογή της νέας ρύθμισης θα προσδώσει μια νομική δικλείδα ασφαλείας στους χρήστες των ηλεκτρικών τραπεζικών υπηρεσιών και θα επιλύσει πρακτικά ζητήματα που εμφανίζονται με πυκνή στατιστική συχνότητα στην πράξη.