Διαφήμιση στην Yγεία: ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, εξελίξεις και αλλαγές Γ. Διαφήμιση και Internet.

/ / Legal x-rays

To Internet αποτελεί αδιαμφισβήτητα την δημοφιλέστερη πηγή πληροφόρησης στην σημερινή εποχή. Παρότι μπορεί να χρησιμεύσει ως ένα εξαιρετικό εργαλείο ενημέρωσης σε θέματα υγείας, η χρήση του ωστόσο, εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους παραπληροφόρησης τόσο για το ευρύ κοινό όσο και για τους Επαγγελματίες Υγείας. Η εμφάνιση, μάλιστα, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης όπως είναι το Facebook και το Twitter, έχει καθιερώσει μία νέα πραγματικότητα όσον αφορά τη διαφήμιση και δη τη διαφήμιση φαρμακευτικών και ιατρικών προϊόντων και υπηρεσιών, η οποία χρήζει την άμεση ρύθμιση της από ειδικούς κανόνες.

Αναφορικά με τη διαφήμιση που πραγματοποιείται μέσω του διαδικτύου, ήτοι μέσω των διαδικτυακών ιστότοπων εταιρειών, των blogs, καθώς και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν υπάρχει εναρμονισμένο ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο ενώ η υφιστάμενη νομολογία είναι ιδιαίτερα περιορισμένη. Μοναδικές κατευθυντήριες οδηγίες προς τις φαρμακευτικές εταιρείες, αποτελούν οι διατάξεις της EFPIA, οι οποίες έχουν μάλιστα ενσωματωθεί στον νέο Κώδικα Δεοντολογίας του ΣΦΕΕ. Οι τελευταίες, ρυθμίζουν με αρκετά σαφή τρόπο, την διαφήμιση μέσω Ιντερνετ θέτοντας απαγορεύσεις ως προς τα όρια αυτής και παρέχοντας υποδείξεις στους ΕΥ αναφορικά με τη σωστή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Περαιτέρω, αρκετές χώρες, όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς, έχουν επίσης, εισάγει κατευθυντήριες γραμμές προς τους ΕΥ όταν οι τελευταίοι χρησιμοποιούν μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Επιπλέον, πολλές είναι οι χώρες που έχουν ήδη εισάγει ρυθμίσεις αναφορικά με την διαφήμιση που πραγματοποιείται μέσω του Διαδικτύου. Στην Αμερική, o FDA (Food and Drug Administration) έχει εκδώσει μία σειρά οδηγιών προς τη βιομηχανία θέτοντας περιορισμούς αναφορικά με την παρουσίαση προϊόντων και υπηρεσιών μέσω Internet. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ρυθμίσει αντίστοιχα, το ανωτέρω ζήτημα εισάγοντας οδηγίες αναφορικά με το περιεχόμενο των blogs αλλά και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να πραγματοποιείται η ψηφιακή επικοινωνία. Παράλληλα, η PCMPA (Prescription Medicines Code of Practice Authority) έχει εκδώσει μία σειρά αποφάσεων που διασαφηνίζουν το ζήτημα της διαφήμισης μέσω διαδικτύου, κρίνοντας για παράδειγμα ότι tweet που πραγματοποίησε φαρμακευτική εταιρεία σχετικά με νέο φάρμακο που θα κυκλοφορούσε, αποτελεί παράνομη διαφήμιση στο κοινό συνταγογραφούμενου φαρμάκου. Η ίδια Αρχή έχει θέσει όρια στον τρόπο χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από υπαλλήλους φαρμακευτικών εταιρειών όταν οι τελευταίοι αναφέρονται σε φάρμακα της εταιρείας τους. Στην Γαλλία, η προώθηση ιατρικών και φαρμακευτικών προϊόντων στο ευρύ κοινό γενικά μέσω Facebook κλπ δεν επιτρέπεται, ενώ χαρακτηριστικό είναι ότι με βάση το γαλλικό δίκαιο απαγορεύεται η χρήση της επιλογής Like σε προφίλ φαρμακευτικής εταιρείας ή αντίστοιχα φαρμακευτικού προϊόντος στο Facebook, καθώς μπορεί να ερμηνευτεί ως προώθηση της συγκεκριμένης εταιρείας/προϊόντος.

Περαιτέρω, θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη εκ μέρους των φαρμακευτικών/ιατρικών εταιρειών και το ζήτημα της προστασίας προσωπικών δεδομένων τα οποία είναι πιθανό να ανταλλάσσονται στο πλαίσιο, για παράδειγμα, μίας Online πλατφόρμας συζήτησης ή μέσω του διαδικτυακού ιστότοπου μίας φαρμακευτικής εταιρείας στον οποίο έχουν, όμως, πρόσβαση μόνο ΕΥ.

Τέλος, ιδιαίτερα σημαντική, είναι η πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η οποία παρουσίασε τον Ιούλιο του 2014 το Green Paper on Mobile Health μέσω του οποίου προσκλήθηκαν μεταξύ άλλων εθνικές αρχές κρατών (Υπουργεία Υγείας), κατασκευαστές εφαρμογών σε κινητά, ΕΥ, χρήστες ηλεκτρονικών εφαρμογών να διατυπώσουν σε δημόσια πλατφόρμα τις δικές τους απόψεις και σχόλια αναφορικά με τη χρήση και βελτίωση των ηλεκτρονικών εφαρμογών υγείας σε κινητά. Μέσω αυτού του project στοχεύεται η εφαρμογή του mHealth (ηλεκτρονικών εφαρμογών υγείας σε κινητά τηλέφωνα) στην ΕΕ. Στο ίδιο πλαίσιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε το Staff Working Document μέσω του οποίου παρέχονται κατευθύνσεις στους δημιουργούς ηλεκτρονικών εφαρμογών υγείας αναφορικά με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο στον τομέα αυτό.

 Σχόλιο του Γραφείου μας:

 Οι ολοένα αυξανόμενοι ρυθμοί ανάπτυξης στον κλάδο της ιατρικής τεχνολογίας επιφέρουν σημαντικές καινοτομίες όχι μόνο ως προς τα επιτυχή αποτελέσματα θεραπειών αλλά και ως προς τον τρόπο επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης μεταξύ φαρμακευτικών επιχειρήσεων, Επαγγελματιών Υγείας και ασθενών, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά αναγκαία την ύπαρξη συγκεκριμένου νομοθετικού πλαισίου που να ρυθμίζει με δεσμευτικό και αποτελεσματικό τρόπο το ζήτημα της διαφήμισης φαρμάκων και ιατρικών συσκευών στο Διαδίκτυο.

Με δεδομένη μάλιστα, την υπεροχή της δημόσιας υγείας και ασφάλειας του ευρύτερου κοινού το οποίο δεν διαθέτει, όπως είναι φυσικό, εξειδικευμένες ιατρικές  γνώσεις, συστήνεται σε πρώτο βαθμό η προσήκουσα τήρηση εκ μέρους των φαρμακευτικών εταιρειών, των οικείων διατάξεων του ΣΦΕΕ που ρυθμίζουν το ανωτέρω ζήτημα αλλά και η γενικότερη διαμόρφωση ενός εσωτερικού εταιρικού κανονισμού μέσω του οποίου κάθε φαρμακευτική ή ιατροτεχνολογική εταιρεία θα θέτει συγκεκριμένα όρια προς τους υπαλλήλους και συνεργάτες της αναφορικά με τον θεμιτό τρόπο επικοινωνίας τους στο Διαδίκτυο.