ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ: ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΑ ΧΑΜΗΛΩΝ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ

/ / Legal x-rays
PUBLIC PROCUREMENT: MECHANISM FOR THE CONTROL OF UNUSUALLY LOW TENDERS

Του Γιώργου Σκάμπουλου LL.M, Associate

Ο μηχανισμός ελέγχου των ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών,όπως προβλέπεται στα άρθρα 69 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ και 88-89 του ν. 4412/2016, είναι θεμελιώδους σημασίας για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος,καθώς συνδράμει την εκάστοτε αναθέτουσα αρχή στον εντοπισμό προσχηματικών προσφορών που υποβάλλονται από οικονομικούς φορείς που δεν είναι σε θέση, για οποιονδήποτε λόγο, να εκτελέσουν προσηκόντως τη σύμβαση και παραβιάζουν τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Γίνεται δεκτό ότι ο χαρακτηρισμός και έλεγχος ορισμένης προσφοράς ως ασυνήθιστα χαμηλής απόκειται κατ’ αρχήν στη διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής. Ο ανωτέρω έλεγχος διενεργείται σε δύο στάδια.. Αρχικά, η αναθέτουσα αρχή εκτιμά γενικά και αφηρημένα αν η προτεινόμενη τιμή παρέχει ενδείξεις ικανές, χωρίς διεξοδική ανάλυση, να εγείρουν υπόνοιες ότι είναι ασυνήθιστη χαμηλή. Ελλείψει τέτοιων ενδείξεων, η προσφορά αξιολογείται κανονικά. Σε δεύτερο στάδιο, αν υφίστανται ενδείξεις, ελέγχεται διεξοδικά ότι η προσφορά, βάσει των οικονομικών χαρακτηριστικών της, συνάδει με τη νομοθεσία της χώρας εκτέλεσης των υπηρεσιών και ενσωματώνονται σε αυτήν όλες οι δαπάνες που προκύπτουν από τις τεχνικές πτυχές της, σύμφωνα και με τις μέσες τιμές της αγοράς.

Η ως άνω αναφερόμενη διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής κάμπτεται όταν υποβληθεί αμφισβήτηση προσφοράς από συμμετέχοντα σε δημόσιο διαγωνισμό. Σ αυτή την περίπτωση, η αναθέτουσα αρχή είναι υποχρεωμένη να προβεί στην ανωτέρω διεξοδική ανάλυση (δεύτερο στάδιο) και να απαντήσει με σαφή και πλήρη αιτιολογία αναφορικά με το παραδεκτό ή μη της υποβληθείσας προσφοράς εκτός εάν η υποβληθείσα αμφισβήτηση τυγχάνει προδήλως αβάσιμη ή αλυσιτελής.

Οι ανωτέρω αξιολογήσεις επιβεβαιώθηκαν πλήρως από την πρόσφατη υπ΄ αριθμ. C-101/22 απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία απέρριψε αναίρεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο ιστορικό της υπόθεσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκήρυξε διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης συμφωνίας-πλαισίου υπηρεσιών ανάπτυξης και συντήρησης ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Προσφορές υποβλήθηκαν από τις Sopra Steria Benelux και Unisys Belgium (εταιρείες S2U), αφενός, και από την κοινοπραξία ARHS-IBM, αφετέρου. Μετά την κατακύρωση της σύμβασης στην τελευταία, οι δύο έτερες προέβαλαν έγγραφη αμφισβήτηση, ισχυριζόμενες ότι η προσφορά της ήταν ασύμβατη με τις συνθήκες της αγοράς και δεν μπορούσε να θεωρηθεί βιώσιμη χωρίς κίνδυνο «κοινωνικού ντάμπινγκ» (χρήση αθέμιτων πρακτικών για την εξεύρεση φθηνών εργατικών χεριών). Η Επιτροπή απάντησε λακωνικά ότι η προσφορά ήταν σύμφωνη με τις συνθήκες της αγοράς. Κατόπιν τούτου, οι εταιρείες άσκησαν προσφυγή ακύρωσης κατά της κατακυρωτικής απόφασης ενώπιον του ΓεΔΕΕ, η οποία έγινε δεκτή με το σκεπτικό ότι οι η Επιτροπή θα έπρεπε να αιτιολογήσει πλήρως το γιατί η προσφορά δεν ήταν ασυνήθιστα χαμηλή, σύμφωνα και με τα ανωτέρω αναφερόμενα. Το ΔΕΕ επικύρωσε την απόφαση αυτή.

Συμπερασματικά, η εν λόγω απόφαση είναι μείζονος σημασίας για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο χώρο της υγείας και τεχνολογίας καθώς δεν είναι λίγες οι φορές που οι εταιρείες αυτές αντιμετωπίζουν ζητήματα αθέμιτου ανταγωνισμού λόγω της υποβολής ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών σε δημόσιους διαγωνισμούς, δίνοντας τους τη δυνατότητα να προκαλέσουν την αιτιολογημένη απάντηση της εκάστοτε αναθέτουσας αρχής στα σχετικά ζητήματα, προστατεύοντας έτσι τα συμφέροντά τους.